Ευαγγελία Γιαζιτζόγλου MD,   Ενδοκρινολόγος - Διαβητολόγος | Ειδικευθείσα στην Πανεπιστημιακή κλινική του Gießen της Γερμανίας

   Π. Π. Γερμανού 44, Θεσσαλονίκη

   2310 283090

   contact@endomed.gr

1

Πώς τα βακτήρια του εντέρου αυξάνουν τον κίνδυνο για παχυσαρκία και σακχαρώδη διαβήτη

Ιανουάριος 18, 2017 - Ε. Γιαζιτζόγλου MD- Ενδοκρινολόγος, Θεσσαλονίκη - in category Uncategorized, Διατροφή, Σακχαρώδης διαβήτης

No Comments

Η παχυσαρκία και ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 επηρεάζονται τόσο από τα γονίδια όσο και από τον τρόπο ζωής.
Αυτό δεν είναι είδηση. Ωστόσο, τα γονίδια στο ανθρώπινο μικροβίωμα επίσης μπορεί να παίζουν ένα σημαντικό ρόλο, και αυτό είναι σημαντικό νέο.

Είναι γνωστό εδώ και δεκαετίες ότι τα βακτήρια του εντέρου συνθέτουν απαραίτητες βιταμίνες και αμινοξέα και βοηθούν στο να αποβληθούν οι τοξίνες. Κατά τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας, έχει γίνει σαφές ότι η επίδραση του μικροβιώματος στην υγεία μπορεί να είναι ακόμη πιο βαθιά.

Ξεκινώντας από τη στιγμή της γέννησης, κάθε άνθρωπος συνυπάρχει όλο και περισσότερο με μικρόβια. Μέχρι τη στιγμή που τα άτομα ενηλικιωθούν, αποικίζονται από πολλά περισσότερα μικροβιακά κύτταρα σε σχέση με τα περίπου 13 τρισεκατομμύρια ανθρώπινα κύτταρα. Πιο σημαντικό ακόμα, αυτά τα μικροβιακά κύτταρα (η μικροχλωρίδα), συλλογικά, έχουν εκθετικά περισσότερα γονίδια από ό, τι τα ανθρώπινα κύτταρα, περίπου 250 με 800 φορές περισσότερα.

Επιπλέον, πολλά γονίδια στο ανθρώπινο microbiome παράγουν πρωτεΐνες, συμπεριλαμβανομένων ορμονών, νευροδιαβιβαστών, και μορίων της φλεγμονής, που μπορούν να εισέλθουν στην κυκλοφορία και να επηρεάσουν την υγεία. Υπό το πρίσμα αυτό, είναι λογικό να αναρωτηθούμε αν τα γονίδια του microbiome θα μπορούσε να διαδραματίσουν μεγαλύτερο ρόλο στην υγεία από ό, τι τα ανθρώπινα γονίδια. Πρόσφατα στοιχεία δείχνουν ότι το microbiome μπορεί να επηρεάσει την πιθανότητα ανάπτυξης πολλών σοβαρών ασθενειών, συμπεριλαμβανομένης της παχυσαρκίας και του διαβήτη.

Μικροβίωμα και παχυσαρκία

Πώς θα μπορούσε η μικροχλωρίδα του εντέρου να επηρεάσει την ανάπτυξη παχυσαρκίας;
Αρχικά, η μικροχλωρίδα θα μπορούσε να επηρεάσει τις θερμίδες που απορροφά το σώμα. Το σωματικό βάρος δεν επηρεάζεται από τις θερμίδες που προσλαμβάνονται, αλλά μάλλον από τις θερμίδες που απορροφώνται. Τα απλά σάκχαρα στη διατροφή είναι αυτά που απορροφώνται εύκολα και τα ανθρώπινα ένζυμα μετατρέπουν τα άμυλα σε απλά σάκχαρα, αλλά τα ανθρώπινα ένζυμα αδυνατούν να αφομοιώσουν πολλούς διαιτητικούς πολυσακχαρίτες.
Τα μικροβιακά ένζυμα μπορούν να μετατρέψουν αυτούς τους πολυσακχαρίτες σε εύπεπτες πηγές ενέργειας, ιδιαίτερα σε μονοσακχαρίτες και λιπαρά οξέα βραχείας αλύσου.

Διάφορα πειράματα δείχνουν ότι η μικροχλωρίδα μπορεί να επηρεάσει έντονα την παχυσαρκία στα θηλαστικά. Για παράδειγμα:
– Η μικροχλωρίδα του εντέρου από παχύσαρκα ποντίκια και αυτή από άπαχα ποντίκια μεταμοσχεύθηκαν σε ελεύθερα μικροβίων, άπαχα ποντίκια, τα οποία είχαν την ίδια ημερήσια θερμιδική πρόσληψη. Κατά τη διάρκεια των επόμενων δύο εβδομάδων, τα ποντίκια που έλαβαν τη μικροχλωρίδα από παχύσαρκα ποντίκια έγιναν παχύσαρκα, ενώ όσα έλαβαν τη μικροχλωρίδα από άπαχα ποντίκια παρέμειναν άπαχα.

Ωστόσο, άλλα πειράματα δείχνουν ότι η παχυσαρκία μπορεί να επηρεάσει τη σύνθεση της μικροχλωρίδας του εντέρου. Τα πειράματα δείχνουν ότι το microbiome μπορεί να είναι μια αντανάκλαση της παχυσαρκίας, καθώς και μια αιτία της. Επιπλέον, μια χαμηλού βαθμού φλεγμονή του εντέρου που προκαλείται από την εντερική μικροχλωρίδα μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο της παχυσαρκίας, μαζί με τον κίνδυνο του διαβήτη τύπου 2.

Σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2

Λαμβάνοντας υπόψη τον αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2 σε περίπτωση παχυσαρκίας, δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι το microbiome θα μπορούσε επίσης να επηρεάσει την ανάπτυξη διαβήτη τύπου 2.
Στον εντερικό σωλήνα υπάρχουν δύο κύριοι πληθυσμοί βακτηρίων: τα Firmicutes και τα Bacteroidetes.
Σχετικά υψηλές αναλογίες του πληθυσμού Firmicutes νs αυτού των Bacteroidetes βρέθηκε να επηρεάζουν όχι μόνο το μεταβολισμό των υδατανθράκων, αλλά επίσης να μεταβάλουν την παραγωγή λιπαρών οξέων βραχείας αλύσου.
Μια πρόσφατη μελέτη βρήκε ότι αυτή η μεταβολή μπορεί να προκαλέσει μια αντίσταση στην ινσουλίνη και μπορεί να αυξήσει την παραγωγή της γκρελίνης (μιας ορμόνης που διεγείρει την όρεξη) στο στομάχι.

Οι περισσότερες μελέτες έχουν διαπιστώσει ότι τα άτομα με διαβήτη τύπου 2 έχουν μειωμένο τον πληθυσμό των βακτηρίων που παράγουν βουτυρικό οξύ, γεγονός που οδηγεί σε χαμηλού βαθμού φλεγμονή στο έντερο.
Μια προοπτική μελέτη με περισσότερα από 7.000 παιδιά συνέδεσε τη χρήση προβιοτικών κατά τον πρώτο μήνα της ζωής με ένα χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης των αντισωμάτων που βρίσκονται αυξημένα σε σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1.

Είναι απίθανο ότι ένα μόνο είδος των βακτηρίων του εντέρου διαδραματίζει κυρίαρχο ρόλο στην ανάπτυξη διαβήτη τύπου 2, αν και αρκετές μελέτες έχουν δείξει ότι η αύξηση του αριθμού του πληθυσμού του Akkermansia muciniphila μειώνει τη φλεγμονή στο λιπώδη ιστό και βελτιώνει τη σηματοδότηση της ινσουλίνης.

Είναι πολύ πιθανό λοιπόν το ανθρώπινο μικροβίωμα να μπορεί να επηρεάσει τον κίνδυνο ανάπτυξης παχυσαρκίας και διαβήτη τύπου 2 και άλλων ασθενειών, όπως η αθηροσκλήρωση και ότι οι αλλαγές του μικροβιώματος μπορεί να μειώσουν αυτόν τον κίνδυνο.
Η περαιτέρω διερεύνηση του ακριβούς ρόλου του είναι μια μεγάλη πρόκληση, επειδή (1) τα ανθρώπινα γονίδια επηρεάζουν τη σύνθεση της μικροχλωρίδας του εντέρου, (2) τα γονίδια των μικροβίων επηρεάζουν την έκφραση των ανθρώπινων γονιδίων, (3) ο μεταβολισμός ορισμένων μικροβίων του εντέρου επηρεάζει το μεταβολισμό άλλων μικροβίων του εντέρου, και (4) η δίαιτα επηρεάζει τη μικροχλωρίδα και (πιθανώς) την έκφραση των ανθρώπινων γονιδίων.
Εν ολίγοις, τα ανθρώπινα γονίδια και μικροβιακά γονίδια αποτελούν ένα σύνολο με πολύπλοκη σχέση αλληλεξάρτησης.
Οι νέες τεχνολογίες έχουν δώσει τα εργαλεία για να κατανοήσουμε πώς η μικροχλωρίδα μπορεί να επηρεάσει την υγεία και αναμένουμε τις εξελίξεις.

Γιαζιτζόγλου Ευαγγελία
Ενδοκρινολόγος – Διαβητολόγος, Θεσσαλονίκη

Facebooktwittergoogle_pluslinkedin

Share this article

Ε. Γιαζιτζόγλου MD- Ενδοκρινολόγος, Θεσσαλονίκη

Ενδοκρινολόγος - Διαβητολόγος

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

*